‘Utrecht is meest duurzame provincie
De regio Utrecht is de meest duurzame regio van Nederland. Dat blijkt uit de Triple P Monitor van Rabobank Nederland. Dit instrument onderscheidt de kwaliteit van de leefomgeving in een regio in een sociaal, een economisch en een ecologisch deel, oftewel People, Profit en Planet. In de Triple P Monitor krijgt een regio een score voor deze drie dimensies. De regio Utrecht staat met alle drie dimensies in de top 10.
Sociale duurzaamheid - people
Sociale duurzaamheid geeft aan in hoeverre de regio beschikt over die kenmerken die nodig zijn om de samenleving in stand te houden. Het zijn in de eerste plaats de samenstelling en de onderlinge verbondenheid van de bevolking die bepalen in hoeverre onze samenleving in de huidige vorm kan blijven voortbestaan.
De sociale duurzaamheid in Nederland is het grootst in de Randstad vanwege de grote beschikbaarheid van arbeidsplaatsen en het grote aanbod van consumentenvoorzieningen. De noordelijke regio’s hebben een lage sociale duurzaamheid. Dit heeft te maken met het lagere opleidingsniveau, het relatief kleine aandeel jongeren in de bevolking en de achterblijvende bijdrage van de economie.
Economische duurzaamheid - profit
Bij de economische duurzaamheid van een gebied gaat het om de vraag of de regio over die eigenschappen beschikt die ervoor zorgen dat de welvaart in stand gehouden kan worden. Het bedrijfsleven in het gebied is de belangrijkste drager van de economische duurzaamheid, maar economische duurzaamheid is ook afhankelijk van de bevolking als afzet- en arbeidsmarkt (sociale dimensie) en de mogelijkheden die de fysieke ruimte biedt voor het ontplooien van economische activiteiten (ecologische dimensie).
De hoogst scorende gebieden liggen in de Randstad met een goed presterend en innovatief bedrijfsleven, gecombineerd met een grote afzet- en arbeidsmarkt. Het tuinbouwgebied Delft en Westland voert de economische ranglijst aan en scoort op alle eigenschappen ruim boven het gemiddelde. In economisch opzicht minder duurzame regio’s zijn meer perifeer gelegen, zoals een groot deel van de provincies Drenthe en Zeeland, Oost-Groningen, de kop van Noord- Holland en de provincie Friesland als hekkensluiter. Deze regio’s scoren op nagenoeg alle eigenschappen ondergemiddeld.
Ecologische duurzaamheid - planet
Bij ecologische duurzaamheid gaat het erom in hoeverre een regio beschikt over de kenmerken die nodig zijn om de ruimtelijke kwaliteit in stand te houden. Natuur en cultuur in een regio zijn de primaire dragers van de ecologische duurzaamheid. Daarnaast is de ecologische duurzaamheid afhankelijk van de druk die de bevolking en het bedrijfsleven leggen op de natuurlijke omgeving.
De regio’s met de hoogste ecologische duurzaamheid zijn in de provincie Friesland te vinden. De provincie dankt deze hoge score onder meer aan het het aantal beschermde stads- en dorpsgezichten en de monumenten in het gebied, gecombineerd met een lage milieubelasting door bevolking en bedrijfsleven.
Het zal geen verrassing zijn dat de gebieden met een hoge bevolkingsdichtheid en veel economische bedrijvigheid garant staan voor een grote druk op de ruimte en een hoge CO2-uitstoot door bedrijven en verkeer. De ecologische duurzaamheid is dan ook het kleinst in de industriële regio’s van ons land zoals in de regio Rijnmond en in Zuidoost-Brabant.
Conclusie
Sociale, economische en ecologische duurzaamheid gaan doorgaans niet gelijk op. Regio’s met een hoge economische duurzaamheid hebben doorgaans een beperkte ecologische duurzaamheid en andersom. De regio Utrecht laat zien dat economie, ecologie en maatschappij elkaar niet in de weg hoeven te staan en gelijktijdig kunnen bijdragen aan een duurzame samenleving. Op grond van de scores op de Triple P én het evenwicht tussen de drie dimensies kan de regio Utrecht met recht de meest duurzame regio van Nederland worden genoemd.
Het is interessant om te zien tot welke keuzen de regionale verschillen in duurzaamheid zouden kunnen leiden. Zo zou het aantrekkelijk kunnen zijn om te wonen in Zuidwest-Friesland (nummer 1 op Planet) en te werken in Amsterdam (nummer 1 op Profit), een keuze die we in de praktijk herkennen. Op iets lagere ruimtelijke schaal vertaalt dit zich naar de bekende pendelstromen tussen de centrale (werk)steden en hun omliggende meer groene gebied. Als deze lijn wordt gevolgd kan de kracht van individuele gemeenten toenemen als ze omgeven zijn of samenwerken met andere gemeenten die over complementaire Triple P kwaliteiten beschikken.
Zie voor meer informatie het rapport De Triple P Monitor: Nederland vanuit een duurzaam perspectief.
